English / Nederlands

Genealogie

***

Deze pagina gaat over de firma

W. Hasekamp & Co

en haar oprichter Willem Joseph Hasekamp.

Willem Joseph Hasekamp

Het begin

Mijn grootvader (Willem Joseph Hasekamp) heeft vrij veel gereisd in Afrika (volgens sommige bronnen heeft hij onder meer deelgenomen aan een van de expedities van Stanley). Tijdens deze reizen zag hij daar een grote - onontgonnen - markt voor hoogwaardige alcoholica. Alle beschikbare drank kwam destijds uit Duitsland en was - naar zijn mening - van inferieure kwaliteit.
Toen hij in Nederland terugkeerde besloot hij zij eigen bedrijf op te richten, ten einde Afrika van een beter product te voorzien en de markt daar te veroveren.

In 1901 richtte hij de firma W. Hasekamp & Co op en begon diverse alcoholische dranken te produceren, met in de eerste plaats de echte Schiedamse Genever, gemaakt uit "Moutwijn".
Dit was een product, dat verschilde van de producten die hij in Afrika aantrof. De producten die hij in Afrika had aangetroffen waren bereid uit aardappelen en niet uit de op granen gebaseerde Moutwijn.
Een "kwaliteitslabel" en tegelijkertijd een "Certificaat van Oorsprong" waren onlangs geïntroduceerd door de gemeentelijke autoriteiten van Schiedam (de afbeelding is een een etiket uit 1902, met excuses voor de slechte beeldkwaliteit). Dat was goed nieuws voor mijn grootvader, die alleen de beste kwaliteit Moutwijn Genever wilde produceren:

Kwaliteitslabel voor Genever

De firma was - zoals gezegd - gevestigd in Schiedam, waar in het verleden al veel stokerijen van Genever waren opgericht, maar waar de productie van op Moutwijn gebaseeerde Genever aan het afnemen was: In 1880 waren er nog 440 van deze bedrijven, maar in 1897 waren er nog maar 177 over en in 1922 waren er nog slechts 7 (zeven!) van deze bedrijven. Een daarvan was W. Hasekamp & Co.
W. Hasekamp & Co. heeft altijd uitsluitend de echte Moutwijn Genever geproduceerd.

Waar het allemaal begon

Dit is het oorspronkelijke kantoor aan de Willemskade in Schiedam, waar het bedrijf, na de oprichting in 1901, zijn activiteiten startte. Willem Joseph was 36 jaar oud en toen was het aantal medewerkers 6 (zes).
Spoedig was het gebouw te klein en verhuisde het kantoor naar een ander pand, ook aan de Willemskade.
Het bedrijf bleek goed te lopen in zijn eerste jaren en al snel was verdere uitbreiding nodig. Tussen 1910 en 1914 werd een nieuwe fabriek gebouwd aan de Havendijk in Schiedam, waar verdere uitbreiding mogelijk was.
Rond 1914 was het totaal aantal personeelsleden, inclusief onderbedrijven, zoals de glasfabriek voor de fabricage van de flessen, gestegen van 6 tot 1000 (duizend!)!

De firma in haar gloriejaren Hret kantoor en de fabrieksgebouwen

Hier ziet u een luchtfoto van het bedrijf in zijn grote jaren (links) en de hoofdgebouwen (rechts). In die tijd bezat het bedrijf een fabriek voor de productie van Genever, een kantoorgebouw, een glasfabriek, diverse straten met huizen voor de werknemers, drie schepen voor het transport voor grondstoffen, en gerede producten naar de nabijgelegen haven van Rotterdam. Daarnaast waren er nog kleinere afdelingen, zoals een drukkerij en een kurkfabriek.



De glasfabriek Huizen voor de werknemers

Hier nog twee foto's uit de bloeitijd van de firma: links de glasfabriek (nauwkeuriger gezegd: de fabriek waar langs mechanische weg flessen werden gemaakt, want er was ook een afdeling waar flessen geblazen werden) en rechts huizen, speciaal gebouwd voor personeelsleden van het bedrijf.

Van een van de bezoekers van deze site ontving ik een zeer fraaie luchtfoto uit 1922 van het bedrijf. Zie hieronder. Deze foto is niet vrij te downloaden want hij is beschermd door auteursrecht. "Copyright: Aviodrome Lelystad".
Op deze luchtfoto ziet u de febrieksgebouwen (met de naam op het dak) aan de Havendijk in Schiedam. Het witte gebouw naast de fabrieksgebouwen is het kantoorgebouw. Dit gebouw heeft tot ongeveer halverwege de twintigste eeuw als zodanig gefunctioneerd. Daarna is ook het kantoor weer verhuisd naar de Willemskade, waar de fabriek al eerder naar verhuisd was. (De gemeente Scvhiedam had andere plannen met de Havendijk.) Tegenover het fabrieksgebouw ziet u twee van de schepen van de firma liggen. De schepen heetten "Haasje", met daar achter het getal 1, 2, of 3.

Luchtfoto W Hasekamp & Co uit 1922

De wereldoorlogen en de jaren ertussen

Laten we de geschiedenis van de firma nog wat verder bekijken, voordat we gaan kijken naar het productieproces.
In de jaren van de Eerste Wereldoorlog werd de bedrijvigheid dramatisch beperkt (in feite werd alle bedrijvigheid toen gestaakt) en het duurde jaren voordat W. Hasekamp " Co. weer volop draaide. Er waren ook politieke problemen in die tijd: het werd niet netjes geacht door de Engelse en Franse overwinnaars van de Eerste Wereldoorlog om sterke drank te exporteren naar wat - van die tijd af - "ontwikkelingslanden" werden genoemd.
Willem Joseph Hasekamp heeft daar altijd op geantwoord: "Ik heb me nooit met de slavenhandel bezig gehouden met mijn drank, zoals deze landen wel hebben gedaan. En overigens produceer ik een superieur product".
De zaken gingen langzaam beter en, om enig idee te geven, er werden in 1924 70,000 kratten Genever verscheept naar diverse landen overzee, met hulp van de African and Eastern Company (later overgenomen door Unilever).
Maar spoedig kwam de depressie van de dertiger jaren van de twintigste eeuw en de zaken gingen weer neerwaarts.
Toen Willem Joseph Hasekamp in 1938 overleed, was de firma op het randje van een faillissement. Het bedrijf werd toen (zoals u ook hieronder in een opmerking kunt lezen) aanvankelijk voortgezet en gesaneerd door zijn oudste zoon Willem, die de beoogde &qout;Co" in de firmanaam was. Helaas overleed Willem reeds enkele jaren later, in 1942. Daarna is het bedrijf na ampele ovetweging (er waren veel schulden), voortgezet door de twee andere zoons van Willem Joseph (waarvan er een mijn vader was).
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er - weer - vrijwel geen bedrijvigheid. Na de tweede oorlog tijdens het bestaan van de firma startten de zaken weer langzaam op, maar de hoogtijdagen van het bedrijf werden niet meer geëvenaard.



De laatste jaren

De concurrentie nam toe. Hoewel de nieuwe concurrenten geen echte Moutwijn Genever produceerden, zoals W. Hasekamp & Co, maar op de markt kwamen met producten, gebaseerd op synthetisch verkregen alcohol, die goedkoper waren. Overleven was daarom zeer moeilijk.
Nadat mijn vader in 1970 overleed, werd er een zakenpartner gezocht die dezelfde filosofie had als W. Hasekamp & Co, om het bedrijf over te nemen, in de hoop dat door een dergelijke concentratie de kwaliteit van de producten kon worden behouden.
Er werd een partner gevonden - in 1971 - in het bedrijf van Henkes, een distillateur uit Delfshaven. Hij heeft de afdeling "buitenland" gekocht. De afdeling "binnenland" is gekocht door Arie Bitter, die enlele jaren later failliet ging (zie ook een opmerking hieronder).
Ik heb het contact met het bedrijf geheel verloren na die overnames. Maar ik heb helaas moeten constateren dat het handelsmerk W. Hasekamp & Co. al snel na de overnames van de markt verdwenen is, en dat de vroegere bedrijfsgebouwen aan de Willemskade in Schiedam daarna vervangen zijn door (foeilelijke) flats. De straten met de huizen voor de werknemers bestaan nog steeds (2012), maar natuurlijk zijn veel ervan gemoderniseerd en nauwelijks nog herkenbaar.

We moeten dit helaas beschouwen als het einde van een mooi bedrijf, dat 70 jaar bestaan heeft. Eerlijkheidshalve moet ik vermelden dat niet alleen de consument daaraan schuldig is, die een lage prijs prefereert boven een goede kwaliteit, maar ook het vrijwel geheel wegvallen van de Afrikaanse markt. En om die Afrikaanse markt was het allemaal begonnen in 1901.

Een fles Genever van W. Hasekamp & Co.

Ik kan mezelf nog steeds de trotse eigenaar noemen van enkele flessen originele, op moutwijn gebaseerde, Schiedamse Genever, met op het etiket "W. Hasekamp & Co".

Klik hier voor een overzicht van het productieproces uit de gloriejaren

Klik hier voor een aantal foto's uit latere jaren van het bedrijf


***

***

Privacy verklaring voor deze site