[Vorige: "Tuinvogels in april"] [Volgende: "De Bijbel als luisterboek"]

05/05/2006: "Traditie"

In Nederland hebben we weinig gevoel voor traditie en historie. Het Europese land dat daarentegen - naar mijn idee - het grootste gevoel voor traditie en historie heeft, is het Verenigd Koninkrijk, zeg voor het gemak maar Engeland. Hoewel de Fransen er ook wel wat van kunnen. Ik zal een paar voorbeelden geven om aan te duiden wat ik bedoel:

In Leiden is de grote schilder Rembrandt van Rijn geboren. Zijn geboortehuis daar is al lang geleden aan de slopershamer ten prooi gevallen. Op de plaats waar de nederige geboortewoning van de schilder ooit gestaan heeft, is in het kader van de vooruitgang een appartementencomplex verrezen, dat alweer hard aan renovatie toe is, verrezen. Gelukkig is er nog wel een bordje aangebracht waarop te lezen is dat op die plaats de grote meester geboren is. In dit Rembrandtjaar zal daar nog wel aandacht aan besteed worden, maar daarna zal iedereen die erin geïnteresseerd is het – net als ik destijds in mijn Leidse studententijd - bij toeval moeten ontdekken.

In Engeland daarentegen staat er al een opvallend gedenkbord op een huis wanneer iemand als Charles Dickens, of welke andere kunstenaar uit het verleden dan ook, in zo'n pand éénmaal de nacht heeft doorgebracht. Daar piekert men er niet over om zo'n huis af te breken. In de meeste gevallen is het verheven tot museum, waar je tegen een redelijke vergoeding kunt gaan kijken.

Ikzelf woon in de gemeente Oegstgeest, waar een van onze grootste hedendaagse schrijvers, Jan Wolkers, geboren en getogen is. Zijn jeugd in Oegstgeest komt in zijn werk regelmatig voor. Maar dacht u dat er een bordje te vinden is op het pand waar hij gewoond heeft? Vergeet het maar. Je moet toevallig weten waar dat was, anders kom je het nooit te weten. De gemeente heeft in ieder geval nooit moeite gedaan om zijn grote voormalige burger te eren met een bordje.

En zo kan ik nog wel even doorgaan. We breken onze historie gewoon af (Rembrandt) of we vergeten hem (Jan Wolkers). We vinden het hier blijkbaar niet belangrijk of interessant om te weten waar onze beroemd of bekend geworden medemens gewoond heeft.

En wat dacht u – om wat dichter bij het karakter van de dag van vandaag te blijven - van de herdenking van de gevallenen in de oorlog en de viering van onze bevrijding van de Duitse bezetter? Al sind dat 50 jaar geleden was (in 1995) wordt er jaarlijks over gezeurd dat we die herdenking maar eens moeten afschaffen. Of er vindt weer eens iemand dat de herdenking van de gevallenen (en ook de viering van de bevrijding?) een ander karakter moet krijgen.

Of weer een andere wijze Nederlander (ik geloof Wim Kok) vindt dat we de – of all people – de Duitsers er nu maar eens bij moeten halen. Begrijp mij goed, ik kom graag in Duitsland en de nazi's van destijds zijn inmiddels (vrijwel) allemaal in het graf verdwenen. Maar hoe kom je er nu toch bij om de Duitsers bij de herdenking van onze doden of bij de viering van onze bevrijding van de Duitse bezetter te willen betrekken? Het moet toch wel een beetje begrijpelijk blijven!

Kortom, in Nederland schijnen maar erg weinig mensen rond te lopen die gevoel voor historie en traditie hebben. Ik ben wat dat betreft wel eens jaloers op de Engelsen, die dat juist vanzelfsprekend vinden.

En wat die herdenking en viering in mei betreft: Tot dusverre is niemand er gelukkig in geslaagd om ons die af te nemen. Integendeel. Ik lees ook dit jaar weer dat er steeds meer jongeren geïnteresseerd zijn in die herdenkingen. Gelukkig maar!