[Vorige: "Redding voor de huismus?"] [Volgende: "Ik ga op de VVD stemmen"]

02/27/2006: "Hitchcock"

Wanneer we het over thrillers hebben is Alfred Hitchcock wat mij betreft nog steeds de top. Hij hoefde het bijvoorbeeld niet te hebben van geweld. Een moord vond bij hem doorgaans buiten het zicht van de camera plaats.

Neem nu 'Dial M for Murder', die ik onlangs weer gezien heb. Die film wordt schromelijk onderschat. De remake 'A Perfect Murder' is daarentegen alom geprezen. Ik houd me bij het origineel. Dat is de verfilming van een toneelstuk, en daarom speelt (vrijwel) de hele film zich in één kamer af. Maar het camerawerk is zo goed, dat je je dat achteraf pas realiseert. In die film brengen zowel de voorbereiding als de oplossing van de moord de spanning. En Hitchcock heeft de casting weer geraffineerd verzorgd: Voor de 'slechterik' koos hij een acteur waarmee het publiek zich zou identificeren, terwijl de eigenlijke 'helden' een beetje klunzig ogende of opererende figuren zijn.

Hitchcock gebruikte trouwens liefst (betrekkelijk) onbekende acteurs. Ook bleef Hitchcock liefst in de studio. Hij had een hekel aan het werken op locatie. Zo is het decor voor 'Rear Window' helemaal in de studio opgebouwd. Zijn hekel aan locaties leidde soms tot wel erg 'kartonnen' decors. Berucht is in dit opzicht de scene aan het slot van 'Marnie', waar de straat (tegen het einde van de film) uitkomt op een haven. Maar het havengezicht is zo overduidelijk een geschilderd decor dat je je afvraagt hoe de producers dit hebben kunnen laten passeren.

De sterke punten van Hitchcock zijn onder meer zijn geweldige camerawerk, zijn subtiele uitbeelding van geweld en zijn misleidingen van het publiek.
Dat camerawerk is onvolprezen en ongeëvenaard. Soms kijk je naar een slachtoffer langs het mes van de dader, soms zie je een achteloos slachtoffer iets doen, en draait de camera vervolgens een stukje, waardoor de moordenaar ook in beeld komt.
Maar soms blijkt achteraf dat de 'moordenaar' geen moordenaar is of het 'slachtoffer' geen slachtoffer. Dat is die fraaie misleiding van het publiek.

En wat de subtiele uitbeelding van geweld betreft moet u nog maar eens kijken naar de moord onder de douche in 'Psycho'. U ziet het mes, u ziet aan dat mes (en hoort aan de muziek) dat er gestoken wordt, u ziet alleen een paar korte flitsen van het gillende slachtoffer en daarna een plas bloed. Dat is het. Niemand zal eraan twijfelen dat er een moord gepleegd is. Een lange wrede en bloedige scene is niet nodig. De hele scene duurt misschien ene halve minuut.

Dat 'Psycho' trouwens een waar meesterwerk is, bewijst de – in mijn ogen - derderangs remake uit de laatste decennia van de vorige eeuw. Ik weet het jaartal niet uit mijn hoofd. De reden waarom die gemaakt is, schijnt te zijn dat de maker niet begrepen heeft waarom Hitchcock soms zwart-wit prefereerde boven kleur. De remake is namelijk in kleur. De acteurs in de remake zijn verdienstelijk, exact dezelfde camerastandpunten worden ingenomen, elke scene wordt precies nagespeeld, en dezelfde muziek is gebruikt, maar toch ontbreekt iedere spanning. En wanner je daarna het origineel nog eens bekijkt, zit je weer met kromme tenen.

Hoe deed Hitchcock het toch? Wat ik hierboven zei over camerawerk, misleiding en subtiliteit is ongetwijfeld waar, maar die remake van 'Psycho' bewijst dat er meer was. De meester heeft zijn grootste geheim blijkbaar meegenomen in zijn graf.