[Vorige: "De liederen van Schubert"] [Volgende: "Tuinvogeltelling 2005"]

12/17/2005: "Nieuwe spelling"

Vrijwel de gehele Nederlandse pers heeft vandaag bekend gemaakt de allernieuwste spelling, die op 1 augustus 2006 in moet gaan, te zullen boycotten. Alleen 'De Telegraaf' moet er nog even over nadenken. Deze beslissing vervult mij met grote vreugde. Niet alleen is in de nieuwe regels geen logica te ontdekken, maar het is toch ook te gek om in een beschaafd land als Nederland na tien jaar alweer een nieuwe spelling in te voeren. De Engelsen hebben sinds Shakespeare hun spelling misschien een keer gewijzigd en de Fransen sinds de Franse Revolutie ook een keer. De Duitsers misschien ook wel een keer sinds Goethe. Maar wij doen het twee keer per eeuw.

Persoonlijk zou ik er voor zijn om weer terug te keren naar de spelling van 1954, de voorlaatste spelling dus. Ook een periode van vijftig jaar vind ik namelijk rijkelijk kort om e spelling te herzien. En ook toen waren de wijzigingen niet goed te begrijpen. Met name werden (ook) toen wijzigingen aangebracht in de regels voor de tussen-n. Een van de gevolgen was dat alle pannekoekenrestaurants er een 'n' tussen moesten zien te zetten op hun gevel.

En waarom? De regel die tot 1995 gold was zo simpel als wat: een pannekoek bak je in één pan, dus is het een pannekoek en er komt geen 'n' bij. Anders was het bij kippenhok. Daarin wonen immers doorgaans meerdere kippen, dus er moet een tussen-n bij. Zo simpel was het tot 1995. Iedereen, zelfs mensen met weinig scholing konden de regels voor de tussen-n zonder fouten toepassen.


In 1995 vonden de taalwetenschappers op voor mij nog steeds duistere gronden dat deze eenvoudige regels taalkundig niet klopten, en dat er bij de pannekoek een 'n' bij moest, maar bij het kippenhok mocht het zo blijven als het was. Kennelijk was de wetenschappelijk verantwoorde regel die de commissie van wijze mannen bedacht had toch niet zo erg gemakkelijk toe te passen, want nu - slechts tien jaar later - moeten er weer diverse tussen-ennen verdwijnen of juist verschijnen. 'Paddestoel' (een stoel voor één pad, dus geen tussen-n volgens de eenvoudige regel van voor 1995) wordt vanaf 1 augustus 2005 bijvoorbeeld 'paddenstoel'.

Om nog maar te zwijgen van de onbegrijpelijkheid van de overige voorgestelde wijzigingen. Ik pik er een paar uit waar mijn logica niet toereikend voor is. De kerstman wordt de Kerstman, maar het Kerstfeest wordt het kerstfeest. Snapt u het? Appèl (in het leger bijvoorbeeld) wordt appel (precies als de vrucht).
Zo kan ik nog een tijdje doorgaan, maar waarom zou ik? Alleen ambtenaren en (helaas ook) het onderwijs zijn verplicht om de allernieuwste spelling te gaan gebruiken. Wanneer de pers dat niet doet, zullen we er weinig last van ondervinden. We zullen alleen af en toe een 'spelfout' aantreffen in een ambtelijk schrijven (voor zover daarin al sprake is van de kerstman of van paddestoelen).

Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat die hele noodzaak voor alweer een nieuwe spelling niets anders is dan bezigheidstherapie is voor taalkundigen. Welnu, die bezigheidstherapie hebben de wijze dames en heren gekregen. Maar wanneer alleen de Staatscourant die nieuwe spelling gaat gebruiken verandert er achteraf bekeken toch maar weinig.

Op dit blog zult u ook gewoon de nu nog geldende spelling aantreffen, zij het dat er af en toe een verschrijving naar de spelling van 1954 in zal zitten.